BRZASK, JACEK ŚWIDZIŃSKI

Po 17 stycznia 1945 roku w zniszczonej Warszawie przez chwilę było cicho i pusto. Miasto zniknęło, ale jego mieszkańcy uparcie wracali do nieistniejących ulic i murów w poszukiwaniu śladów swojego poprzedniego życia, choćby był to kawałek framugi, kubek czy stary taboret. Ruiny zaczęły się wypełniać krzątaniną i gwarem. W blasku świec powracający opowiadali sobie o świście kul, ucieczkach, ciemnych kanałach czy piwnicach.

O tym, kim byli przed wojną, co utracili, kim się stali i co sprawia, że nadal chcą żyć. Brzask Jacka Świdzińskiego został uznany za najlepszy polski komiks 2025 roku podczas Międzynarodowego Festiwalu Gier i Komiksów w Łodzi.

Świdziński portretuje pierwsze podrygi codzienności: wśród ruin i śniegu wydeptywane są ścieżki, ktoś dokądś idzie, ktoś skądś wraca, ktoś czegoś szuka lub coś znajduje. Ludzie palą ogniska, stoją w kolejce po wodę, biorą kąpiele, chowają ciała zmarłych i sprzątają. (...)

Autor opowiada o tużpowojennej Warszawie z perspektywy emocji jej mieszkańców dominują zbiorowy optymizm i nadzieje, ale balansowane są przez doświadczone przed chwilą traumy. Dominika Gracz-Moskwa, Czas Kultury To imponująco uniwersalna, mocna opowieść o ludziach umieszczonych w bardzo konkretnym momencie historii, ale przy tym zupełnie dobrze dziś zrozumiałych w swoich lękach i pragnieniach. Kamila Czaja, Art Papier To moment z gatunku tych, które zwykle gubią się w podręcznikach i wpadają w szpary między historycznymi punktami orientacyjnymi: miasto zburzono, cięcie, miasto odbudowano, kropka. Bezkształtne, rozedrgane pomiędzy musi wypaść w montażu, bo jest trudne do opowiedzenia, nieatrakcyjne, przypomina brudnopis. Świdziński jednak właśnie z tego brudnopisu (brudnorysu?) robi materię swojej opowieści. Jakub Popielecki, Dwutygodnik. Komiks powstał jako publikacja sfinansowana ze środków Dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy. Współwydawcą komiksu jest Muzeum Karykatury im. E. Lipińskiego w Warszawie.