LOUDOUN HILL 10 V 1307, PAWEŁ SKWORODA

Robert Bruce jest w bogatej historii Wysp Brytyjskich jedną z postaci niemal legendarnych, ale w historii samej Szkocji jest postacią wyjątkową. W świadomości wielu ludzi ustępuje co prawda miejsca bardzo ważnej dla Szkotów postaci Williama Wallacea, którego nazwisko stało się właściwie uosobieniem idei umiłowania wolności ponad własne życie, ale to Bruce wywalczył dla królestwa Szkocji faktyczną suwerenność, zmagając się zresztą nie tylko z Anglikami, ale także z częścią Szkotów. Dla przywódców niektórych klanów idea walki o wolność poprzez zbrojną konfrontację z królestwem Anglii była bowiem ideą niebezpieczną, niosącą jedynie pożogę, zniszczenia i zagrażającą ich dotychczasowej pozycji. Roszczenia rywali Brucea do korony szkockiej i niechęć do niego części szlachty szkockiej dodawały toczonym walkom zaciętości i nieomal doprowadziły do jego klęski. Udało mu się jednak odwrócić sytuację i wywalczyć suwerenność. W opinii co najmniej jednego ze szkockich kronikarzy Robert Bruce stał się niejako Judą Machabeuszem, zwycięskim powstańcem, bohatersko walczącym o słuszną sprawę na miarę biblijnego herosa. Pominięto przy tym niewygodny w tym kontekście epizod jego współpracy z Anglikami i wspominaną już postać Williama Wallacea, który jako przegrany tragiczny bohater ludu Szkocji musiał, co prawda na chwilę, na kartach historii ustąpić miejsca szeroko rozumianemu interesowi szkockiej korony