ORIENTALIŚCI KOGNITYWNIE II, JOANNA JUREWICZ

Podobnie jak poprzedni tom Orientalistów kognitywnie (2017), niniejsza książka jest zbiorem naukowych artykułów napisanych przez doktorantów Wydziału Kultur Azji i Afryki Uniwersytetu Warszawskiego. Autorzy są orientalistami, ale stosują wspólną metodę badawczą stosowaną w badaniach kognitywnych, a ściśle rzecz ujmując, w lingwistyce kognitywnej. Orientalista to humanista - w centrum jego zainteresowań leży człowiek jako istota tworząca kulturę. W zależności od swoich szczegółowych zainteresowań orientalista musi być również filozofem, antropologiem, religioznawcą, kulturoznawcą czy lingwistą. Ale u samego podłoża badań orientalistycznych leży pytanie, kim jest człowiek.
Artykuły prezentowane w tej książce dotykają różnych aspektów człowieka i wyzyskują różne narzędzia bogatego instrumentarium lingwistyki kognitywnej. Należą do nich przede wszystkim trzy podstawowe modele, pozwalające analizować zależności pomiędzy myśleniem a znakiem. Zakłada się tutaj, iż znaki (werbalne i niewerbalne) wyrażają myślenie, przy czym, na ogół nie wprost, a dosłowna treść znaku jest znacznie uboższa niż jego pełne znaczenie, obecne w zamyśle nadawcy i aktywujące się w umyśle odbiorcy. Znajomość sposobu, w jaki nadawca kategoryzuje świat, jest pierwszym fundamentem zrozumienia nadawanego przez niego znaku zgodnie z jego intencją. Proponowane przez lingwistów kognitywnych modele pozwalają badaczowi na rekonstrukcję sposobu, w jaki nadawca tworzy znaczącą wypowiedź oraz sposobu, w jaki odbiorca może ją zrozumieć. Kolejnym założeniem lingwistyki kognitywnej jest wpływ doświadczenia, zarówno biologicznego, jak i kulturowego, na myślenie. Doświadczenie również uobecnia w myśleniu i ujawnia się w tworzonych znakach, a zatem jego znajomość jest również istotna dla powyższej rekonstrukcji.